Alimentatie is een van de meest besproken onderdelen van een scheiding. Hoeveel moet er betaald worden? Hoe lang? En hoe wordt dat eigenlijk berekend? Dit artikel geeft een helder overzicht — zowel voor kinderalimentatie als voor partneralimentatie.
Twee soorten alimentatie
In Nederland zijn er twee soorten:
Kinderalimentatie — een bijdrage aan de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen, betaald door de ouder bij wie de kinderen niet of minder verblijven.
Partneralimentatie — een bijdrage aan de kosten van levensonderhoud van de ex-partner, betaald door de partner met het hogere inkomen.
De berekening van beide soorten volgt vaste richtlijnen uit het Tremarapport — de leidraad die alle Nederlandse rechters gebruiken bij alimentatiezaken.
Kinderalimentatie berekenen
Stap 1: Behoefte van de kinderen bepalen
De behoefte is wat de kinderen gemiddeld per maand kosten. Dit wordt berekend op basis van het netto gezinsinkomen van vóór de scheiding, aan de hand van de Nibud-tabellen.
Voorbeeldbedragen (2026, indicatief):
| Netto gezinsinkomen | 1 kind | 2 kinderen | 3 kinderen |
|---|---|---|---|
| €2.000/mnd | €410 | €680 | €850 |
| €3.000/mnd | €590 | €960 | €1.200 |
| €4.000/mnd | €730 | €1.180 | €1.470 |
| €5.000/mnd | €860 | €1.380 | €1.720 |
Dit is het totale bedrag voor de kinderen samen — niet het alimentatiebedrag per kind.
Stap 2: Draagkracht van beide ouders berekenen
Beide ouders dragen bij naar rato van hun draagkracht. De draagkracht wordt berekend als:
Draagkracht = 70% × (netto inkomen - forfaitaire woonlast - overige vaste lasten)De rechter gebruikt een vereenvoudigde formule:
- Inkomen tot €1.815 netto per maand: draagkracht = 70% × (inkomen - €875)
- Inkomen boven €1.815 netto per maand: draagkracht = €666 + 70% × (inkomen - €1.815)
Stap 3: Zorgkorting toepassen
De ouder die de kinderen meer dan 25% van de tijd verzorgt, krijgt een zorgkorting. Dit compenseert de directe kosten die die ouder maakt als de kinderen bij hem of haar zijn.
| Verblijf bij betaler | Zorgkorting |
|---|---|
| 25% van de tijd | 15% |
| 33% van de tijd | 25% |
| 50% (co-ouderschap) | 35% |
Bij co-ouderschap (50/50) is de zorgkorting 35%. In de praktijk betekent dit dat bij gelijke inkomens nauwelijks alimentatie betaald wordt bij co-ouderschap.
Rekenvoorbeeld kinderalimentatie
Situatie: twee kinderen, pa verdient €3.500 netto, ma verdient €2.000 netto. Kinderen wonen bij ma, pa heeft ze 33% van de tijd.
- Behoefte kinderen (gezinsinkomen €5.500): ca. €1.400/mnd
- Draagkracht pa: €666 + 70% × (€3.500 - €1.815) ≈ €666 + €1.180 = €1.846 → aandeel ≈ 64%
- Draagkracht ma: 70% × (€2.000 - €875) ≈ €788 → aandeel ≈ 36%
- Aandeel pa in behoefte: 64% × €1.400 = €896
- Zorgkorting (33%): 25% × €1.400 = €350
- Netto kinderalimentatie pa: €896 - €350 = ±€546 per maand
Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. De werkelijke berekening houdt ook rekening met andere lasten en aftrekposten.
Belasting
Kinderalimentatie is niet aftrekbaar voor de betaler en wordt niet belast bij de ontvanger. Het heeft geen invloed op de inkomstenbelasting.
Indexering
Kinderalimentatie wordt elk jaar verhoogd met de wettelijke index. De overheid stelt dit percentage vast op basis van de loonontwikkeling. In 2025 was dit 3,4%. De verhoging geldt automatisch — je hoeft er niets voor te doen.
Partneralimentatie berekenen
Wie heeft recht op partneralimentatie?
De ex-partner die onvoldoende eigen inkomen heeft om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien, kan aanspraak maken op partneralimentatie. Er moet sprake zijn van:
- Behoefte — de ontvangende ex-partner kan niet zelf in de kosten voorzien
- Draagkracht — de betalende ex-partner kan het financieel dragen
Behoefte berekenen
De behoefte wordt bepaald op basis van de welstand tijdens het huwelijk. Uitgangspunt is 60% van het netto gezinsinkomen van vóór de scheiding, minus het eigen inkomen van de ontvangende partner.
Voorbeeld: gezinsinkomen was €5.000 netto. Behoefte = 60% × €5.000 = €3.000. Als de ex-partner zelf €1.800 verdient, is de alimentatiebehoefte €3.000 - €1.800 = €1.200 per maand.
Draagkracht berekenen
De betalende partner kan alimentatie betalen als er na aftrek van eigen lasten voldoende ruimte over is. De rechter kijkt naar het netto inkomen minus woonlasten, zorgverzekering en andere noodzakelijke kosten.
Als de draagkracht lager is dan de behoefte, wordt de alimentatie gemaximeerd op de draagkracht.
Belasting
Partneralimentatie heeft wél fiscale gevolgen:
- Betaler: alimentatie is aftrekbaar in box 1 van de inkomstenbelasting
- Ontvanger: alimentatie is belast als inkomen in box 1
Dit scheelt in de praktijk een deel van de last voor de betaler. Bij een belastingdruk van 37% kost €1.000 alimentatie de betaler netto slechts €630.
Hoe lang duurt partneralimentatie?
Sinds de Wet herziening partneralimentatie van 2020 geldt een nieuwe maximale duur:
| Huwelijksduur | Maximale alimentatieduur |
|---|---|
| Korter dan 5 jaar, geen kinderen | Helft van de huwelijksduur |
| 5 tot 15 jaar | Maximaal 5 jaar |
| Langer dan 15 jaar (of jonge kinderen) | Maximaal 10 jaar |
| Geboren vóór 1970, huwelijk >15 jaar | Tot AOW-leeftijd |
Partneralimentatie stopt ook eerder bij:
- Hertrouwen of samenwonen van de ontvanger
- Overlijden van een van beiden
- Einde van de afgesproken termijn
Afkoop van alimentatie
Jullie kunnen ook afspreken om partneralimentatie af te kopen — de betalende partner betaalt een eenmalig bedrag in plaats van maandelijkse termijnen. Dit geeft beide partijen zekerheid en voorkomt toekomstige conflicten.
Het afkoopbedrag wordt berekend als de contante waarde van alle toekomstige termijnen, rekening houdend met de verwachte looptijd en een rekenrente. Een financieel adviseur of mediator kan dit berekenen.
Alimentatie aanpassen
Alimentatie is niet voor altijd vastgelegd. Als de omstandigheden veranderen, kun je de rechter vragen om de alimentatie te wijzigen. Denk aan:
- Inkomensdaling door werkloosheid of ziekte
- Inkomensverhoging van de ontvanger
- Hertrouwen of samenwonen van de ontvanger
- Wijziging van de zorgregeling bij kinderen
Jullie kunnen ook onderling nieuwe afspraken maken en die schriftelijk vastleggen.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf alimentatie berekenen? Er zijn online alimentatiecalculators beschikbaar, maar die geven een ruwe schatting. De werkelijke berekening hangt af van veel factoren die per situatie verschillen. Voor een nauwkeurige berekening is het verstandig om een mediator of jurist te raadplegen.
Wat als mijn ex geen alimentatie betaalt? Dan kun je inschakeling vragen van het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen). Het LBIO int de alimentatie voor je en kan werkgevers en uitkeringsinstanties aanschrijven. Dit is gratis voor de ontvanger.
Geldt alimentatie ook bij een geregistreerd partnerschap? Ja. De regels voor alimentatie gelden ook bij het beëindigen van een geregistreerd partnerschap.
Telt het kindgebonden budget mee als inkomen? Ja. Bij de berekening van kinderalimentatie wordt het kindgebonden budget meegeteld als inkomen van de ontvangende ouder. Dit kan de alimentatie verlagen — het zogeheten Hofjesregel-effect. Dit is een bekend struikelblok in alimentatieberekeningen.
Kan partneralimentatie worden omgezet in kinderalimentatie? Nee, ze hebben een andere grondslag en andere fiscale behandeling. Partneralimentatie en kinderalimentatie staan juridisch volledig los van elkaar.
Lees ook:
- Scheiden met kinderen: wat moet je regelen?
- Wat kost een scheiding? Overzicht van alle kosten
- Scheiding aanvragen: hoe werkt het stap voor stap?
Wil je weten welke financiële afspraken je bij een scheiding allemaal moet vastleggen? Download de gratis scheidingsgids — daarin staat een complete overzicht van alles wat je moet regelen.