Geen geld voor een
scheiding? Het kan toch.

Weinig of geen inkomen betekent niet dat je vastzit. De overheid betaalt het grootste deel van je advocaat, het griffierecht valt lager uit en de gemeente kan bijspringen. Zo regel je het rustig en betaalbaar.

Download gratis gids

Eerst even dit: gratis scheiden via de gemeente bestaat niet

Je leest online weleens dat je "gratis via de gemeente" kunt scheiden. Dat klopt niet, en het is belangrijk dat je dat weet voordat je erop rekent. De gemeente schrijft de scheiding alleen in in de burgerlijke stand, nadat de rechtbank die heeft uitgesproken. De scheiding zelf loopt altijd via de rechtbank, en daarvoor is een advocaat verplicht om het verzoek in te dienen.

Het goede nieuws: goedkoop scheiden kan wel degelijk. En juist met een laag inkomen liggen de deuren voor hulp wijder open dan je denkt.

Wat wél kan als je weinig te besteden hebt:

Een gezamenlijk verzoek met één advocaat of online scheidingsdienst, tegen een laag tarief
Gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging) via de Raad voor Rechtsbijstand
Een sterk verlaagd griffierecht bij de rechtbank
Bijzondere bijstand van de gemeente voor de kosten die overblijven

Gesubsidieerde rechtsbijstand: de overheid betaalt mee

Heb je een laag inkomen, dan kun je een toevoeging aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand. De overheid betaalt dan het grootste deel van je advocaat of mediator. Jij betaalt alleen een eigen bijdrage. Dit heet ook wel een pro-deo-advocaat.

Of je in aanmerking komt, hangt af van je inkomen en vermogen. Voor 2026 kijkt de Raad naar je gegevens van 2024 (het peiljaar):

Inkomensgrens alleenstaand

Tot 35.400 euro per jaar (peiljaar 2024).

Inkomensgrens gezin

Tot 50.000 euro per jaar (peiljaar 2024).

Vermogensgrens

Je box 3-vermogen mag niet boven de grens uitkomen. De Raad rekent dit voor je uit.

Alleen jouw gegevens

Bij een scheiding telt alleen jouw eigen inkomen en vermogen mee, niet dat van je ex.

Goed om te weten: de eigen bijdrage loopt in 2026 van ongeveer 69 euro voor mediation tot ruim 1.100 euro voor een advocaat bij het hoogste inkomen binnen de grens. Hoe lager je inkomen, hoe lager de bijdrage. De exacte bedragen staan op rechtsbijstand.nl en worden per situatie bepaald.

En het griffierecht dan?

Het griffierecht is het bedrag dat je aan de rechtbank betaalt om de zaak in behandeling te nemen. Met een toevoeging betaal je hiervoor een sterk verlaagd tarief:

Griffierecht zonder toevoeging Regulier

Het reguliere tarief bij een echtscheidingsverzoek in 2026.

€341

Griffierecht mét toevoeging Verlaagd

Het verlaagde tarief voor 2026 als je recht hebt op gesubsidieerde rechtsbijstand.

€46,50

Om het verlaagde tarief te krijgen, laat je jouw toevoeging of een inkomensverklaring van de Raad voor Rechtsbijstand zien aan de rechtbank.

Bijzondere bijstand: de gemeente kan bijspringen

Blijft er na de toevoeging toch nog een bedrag over dat je niet kunt betalen, zoals de eigen bijdrage of het griffierecht? Dan is er de bijzondere bijstand. Dat is hulp van je eigen gemeente voor kosten die je door je situatie echt niet kunt dragen.

Hoe het precies werkt, verschilt per gemeente. Belangrijk: vraag het aan voordat je de kosten maakt. Neem contact op met de afdeling werk en inkomen of het sociaal loket van je gemeente en vraag naar bijzondere bijstand voor de kosten van je scheiding.

Zit je krap? Dan kan de combinatie van een toevoeging, het verlaagde griffierecht en bijzondere bijstand je scheiding bijna kostenneutraal maken. Het vraagt wat regelwerk, maar het scheelt honderden euro's.

Gratis eerste hulp bij het Juridisch Loket

Weet je niet waar je moet beginnen? Het Juridisch Loket geeft gratis eerste juridische hulp. Je kunt er terecht met je vragen over de scheiding, de kosten en de toevoeging.

Er is nog een reden om er langs te gaan: het Juridisch Loket kan een diagnosedocument opstellen en je doorverwijzen. Doe je dat, dan krijg je 69 euro korting op de eigen bijdrage van je toevoeging. Een kleine moeite die direct geld bespaart.

In het kort: zo pak je het aan

1 Ga langs het Juridisch Loket voor gratis advies en een diagnosedocument.
2 Kies een advocaat of online scheidingsdienst die met een toevoeging werkt.
3 Laat een toevoeging aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand.
4 Laat de toevoeging zien aan de rechtbank voor het verlaagde griffierecht.
5 Vraag bij je gemeente bijzondere bijstand aan voor wat overblijft.

Veelgestelde vragen

Kan ik scheiden als ik geen inkomen heb?

Ja. Juist met een laag of geen inkomen kom je vaak in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging). De overheid betaalt dan het grootste deel van de advocaatkosten en jij betaalt alleen een eigen bijdrage. Ook het griffierecht valt lager uit.

Is scheiden via de gemeente gratis?

Nee, dat is een misverstand. De gemeente schrijft de scheiding alleen in de burgerlijke stand in nadat de rechtbank die heeft uitgesproken. De scheiding zelf loopt altijd via de rechtbank en daarvoor is een advocaat verplicht. Wel kun je goedkoop scheiden via een gezamenlijk verzoek met een toevoeging.

Wat is een toevoeging en kom ik ervoor in aanmerking?

Een toevoeging is gesubsidieerde rechtsbijstand: de Raad voor Rechtsbijstand betaalt het grootste deel van je advocaat. In 2026 kom je in aanmerking als je inkomen (peiljaar 2024) niet hoger is dan 35.400 euro voor alleenstaanden of 50.000 euro voor een gezin, en je vermogen onder de grens blijft. Bij een scheiding telt alleen jouw eigen inkomen en vermogen mee.

Hoeveel is de eigen bijdrage voor een advocaat met een toevoeging?

De eigen bijdrage hangt af van je inkomen en loopt in 2026 van 69 euro voor mediation tot ruim 1.100 euro voor een advocaat in familiezaken bij het hoogste inkomen binnen de grens. Ga je eerst langs het Juridisch Loket, dan krijg je 69 euro korting op de eigen bijdrage.

Kan de gemeente het griffierecht of de eigen bijdrage betalen?

Vaak wel. Via de bijzondere bijstand kan de gemeente kosten vergoeden die je door bijzondere omstandigheden niet kunt betalen, zoals het griffierecht of de eigen bijdrage. Vraag het aan bij je eigen gemeente voordat je de kosten maakt.

Waar krijg ik gratis juridische hulp bij een scheiding?

Bij het Juridisch Loket. Dat geeft gratis eerste juridische hulp en kan een diagnosedocument opstellen waarmee je korting krijgt op de eigen bijdrage van je toevoeging.

Zet rustig de eerste stap.

Download de gratis scheidingsgids en zie stap voor stap wat je moet regelen, ook als je krap zit. Zonder verplichtingen.