Gratis gids

Alles wat je moet weten als je gaat scheiden.

In deze gids: het stappenplan, welke documenten je nodig hebt, wat het kost en wanneer je wél een advocaat nodig hebt. In gewone taal, zonder juridisch jargon.

Scheiden voelt overweldigend. Niet omdat het juridisch zo ingewikkeld is, maar omdat je ineens van alles moet regelen terwijl je hoofd al vol zit. Deze gids geeft je overzicht: wat moet er gebeuren, in welke volgorde, en wat kost het.

Eén ding vooraf: voor het officieel aanvragen van een scheiding bij de rechtbank is altijd een advocaat verplicht (artikel 278 Rv). Maar dat hoeft niet duur te zijn. Als jullie het eens zijn over de verdeling, kun je via een online scheidingsdienst voor €300–800 klaar zijn.

Het stappenplan

01

Beslis hoe je het aanpakt

Zijn jullie het eens over de scheiding? Dan is een gezamenlijk verzoek de snelste en goedkoopste route. Samen met één advocaat of via een online scheidingsdienst (€300–800 totaal). Zijn er conflicten? Dan heb je elk een eigen advocaat nodig.

02

Verzamel je documenten

Je hebt documenten nodig over inkomen, woning, pensioen en (bij kinderen) school en zorg. Begin hier vroeg mee — sommige documenten zoals pensioenopgaven kosten tijd om op te vragen.

03

Maak afspraken over de verdeling

Leg alles vast in een echtscheidingsconvenant: de woning, spaargeld, schulden en eventuele alimentatie. Hebben jullie kinderen onder 18? Dan is ook een ouderschapsplan verplicht (art. 815 Rv).

04

Dien het verzoek in bij de rechtbank

Een advocaat dient het verzoekschrift in. Bij een gezamenlijk verzoek zonder grote conflicten duurt dit 6 tot 12 weken. De rechtbank wijst de scheiding toe via een beschikking.

05

Schrijf de beschikking in bij de gemeente

Na de uitspraak moet de beschikking worden ingeschreven bij de burgerlijke stand. Dit moet binnen 6 maanden nadat de beschikking onherroepelijk is. Pas dan ben je officieel gescheiden.

06

Regel de pensioenen (deadline!)

Binnen 2 jaar na inschrijving bij de gemeente moet je pensioenverevening melden bij het pensioenfonds van je ex. Mis je deze deadline, dan verlies je het recht op rechtstreekse uitbetaling. Zet dit direct in je agenda.

Welke documenten heb je nodig?

Begin vroeg met het verzamelen van je documenten. Zeker pensioenoverzichten en bankafschriften kunnen wat tijd kosten. Maak een map (digitaal of fysiek) en sorteer per categorie.

Persoonlijk

  • Geldig paspoort of ID-kaart
  • Trouwboekje of huwelijksakte
  • BSN-nummers van beide partners

Inkomen

  • Laatste 3 loonstroken
  • Meest recente jaaropgave
  • Aangifte inkomstenbelasting (laatste jaar)
  • Bij zelfstandigen: jaarrekeningen laatste 3 jaar

Woning

  • Hypotheekakte en hypotheekafschrift
  • Recente WOZ-beschikking
  • Taxatierapport (bij uitkoop)
  • Eigenaarslasten overzicht

Vermogen & schulden

  • Bankafschriften van alle rekeningen
  • Overzicht spaargeld en beleggingen
  • Overzicht van schulden en leningen

Pensioen

  • Pensioenoverzicht van UPO (jaarlijks)
  • Mijn Pensioen overzicht via mijnpensioenoverzicht.nl

Kinderen (indien van toepassing)

  • Geboorteaktes kinderen
  • Schoolgegevens
  • Overzicht bijzondere kosten (sport, zorg, school)

Wat kost een scheiding?

Het antwoord hangt bijna volledig af van hoe jullie het aanpakken. Vechtscheidingen kosten tienduizenden euro's. Een scheiding in goed overleg kost een paar honderd.

Route Kosten
Online scheidingsdienst €300 – €800
Mediation + advocaat €1.500 – €4.000
Twee advocaten €3.000 – €20.000+
Griffierecht (altijd) €314
Notaris (bij woning) €500 – €1.200 extra

Wanneer heb je wél een eigen advocaat nodig?

Een eigen (dure) advocaat is niet altijd nodig. Maar soms wel:

  • Als je partner een eigen advocaat heeft genomen
  • Als er grote vermogensverschillen zijn of complexe bedrijfsstructuren
  • Als er sprake is van huiselijk geweld of onveiligheid
  • Als je partner de zorgregeling weigert of de kinderen inzet als drukmiddel
  • Als er een faillissement of grote schulden spelen

In alle andere gevallen: overweeg mediation of een online scheidingsdienst. Dat scheelt duizenden euro's.

Hoe houd je de kosten laag?

  • Word het eens voordat je een advocaat belt. Hoe minder uren advocaten maken, hoe minder je betaalt.
  • Gebruik een online scheidingsdienst als jullie akkoord zijn over de verdeling.
  • Ga niet vechtscheiden. Elke brief die advocaten sturen kost geld.
  • Vraag toevoeging aan als je een laag inkomen hebt. Je betaalt dan alleen een eigen bijdrage.
  • Regel pensioenverevening op tijd. Gratis, maar harde deadline van 2 jaar.

Let op: de pensioendealine

Na inschrijving van de scheiding bij de gemeente heb je 2 jaar om pensioenverevening te melden bij het pensioenfonds van je ex. Mis je deze termijn, dan verlies je het recht op rechtstreekse uitbetaling. Stuur het WVPS-formulier tijdig op — beide partijen moeten tekenen.

Wat nu?

Deze gids geeft je het overzicht. Wil je verder gaan met concrete documenten, invultemplates en stap-voor-stap uitleg? Dan is de StarterKit de volgende stap. Die bevat het convenant, het ouderschapsplan, de financiële checklist en meer — alles wat je nodig hebt om je scheiding volledig zelf te regelen.

Klaar voor de volgende stap?

Haal alle documenten en templates.

De StarterKit bevat het convenant, het ouderschapsplan, de financiële checklist en meer. Alles om je scheiding zelf te regelen. Begint bij €29.

Bekijk de StarterKit