Na een scheiding denken veel mensen dat ze zelf naar de gemeente moeten om de scheiding ‘in te schrijven’. Dat is niet helemaal juist. In dit artikel leggen we precies uit hoe het werkt.
Wie schrijft de scheiding in?
De scheiding wordt niet door jou ingeschreven bij de gemeente — dat doet de rechtbank in samenwerking met de gemeente van het huwelijk.
Dit is de stapsgewijze procedure:
- De rechter spreekt de echtscheiding uit (de echtscheidingsbeschikking)
- Na het verstrijken van de beroepstermijn (3 maanden) of als beide partijen afzien van hoger beroep, wordt de beschikking onherroepelijk
- De advocaat zendt de beschikking toe aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar jullie getrouwd zijn
- De ambtenaar schrijft de ontbinding in het huwelijksregister in
- Vanaf dat moment is je burgerlijke staat officieel veranderd naar ‘gescheiden’
Let op: de echtscheiding is pas definitief als ze is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Zolang dat niet is gebeurd, ben je officieel nog getrouwd — ook al heeft de rechter al uitspraak gedaan.
Wat moet je zelf regelen bij de gemeente?
Hoewel je de scheiding zelf niet hoeft in te schrijven, zijn er wel dingen die je bij de gemeente moet regelen:
1. Adreswijziging
Als je na de scheiding verhuist naar een nieuw adres, moet je jezelf inschrijven bij de gemeente op het nieuwe adres. Dit doe je via de balie van je gemeente of online via MijnOverheid (niet alle gemeenten bieden dit online aan).
Waarom is dit belangrijk?
- Toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag) zijn gekoppeld aan je BRP-adres
- Het kindgebonden budget gaat naar de ouder bij wie de kinderen ingeschreven staan
- Officiële post van overheid en belastingdienst gaat naar je BRP-adres
2. Naamswijziging (optioneel)
Als je na de scheiding je meisjesnaam of geboortenaam wil aannemen, kun je dat regelen bij de gemeente. Dit is een persoonlijke keuze — je bent niet verplicht om je naam te veranderen.
3. Persoonsgegevens controleren
Na inschrijving van de scheiding wordt je burgerlijke staat automatisch bijgewerkt in de Basisregistratie Personen (BRP). Controleer na een paar weken of dit klopt via MijnOverheid.nl.
De beschikking: wanneer is de scheiding officieel?
Dit is een veelgemaakte misverstand: de scheiding is niet officieel op de dag van de uitspraak van de rechter. Er zijn twee momenten die tellen:
Datum uitspraak: de dag waarop de rechter de beschikking uitspreekt. Vanaf dit moment kun je starten met de uitvoering van de afspraken.
Datum inschrijving: de dag waarop de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan ben je officieel ‘gescheiden’ in de ogen van de wet.
Het verschil kan praktische gevolgen hebben voor:
- Je belastingaangifte (fiscaal partnerschap eindigt op datum inschrijving)
- Je huwelijksgemeenschap (verdeeld per datum uitspraak)
- Je pensioenrechten (verevening gaat in per datum beschikking)
Let op (art. 820 Rv): de echtscheidingsbeschikking vervalt als ze niet binnen 6 maanden na de uitspraakdatum is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Zorg dat de advocaat dit tijdig regelt.
Wat als jullie in verschillende gemeenten woonden?
De scheiding wordt ingeschreven bij de gemeente waar jullie zijn getrouwd, niet waar jullie nu wonen. De advocaat regelt de toezending van de beschikking naar de juiste gemeente. Jullie hoeven hier zelf niets voor te doen.
Checklist: wat je zelf moet regelen
Na de scheiding zijn dit de stappen die je zelf bij de overheid moet regelen:
- Adreswijziging doorgeven aan de gemeente (als je verhuist)
- Toeslagen aanpassen bij de Belastingdienst (zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget)
- Kinderbijslag aanpassen bij SVB (co-ouderschap of wijziging hoofdverzorger)
- Persoonsgegevens controleren via MijnOverheid.nl
- Naamswijziging regelen (optioneel, bij gemeente)
- DigiD en overheidspost controleren op juist adres
Veelgemaakte fout: te laat melden
Veel mensen wachten te lang met het doorgeven van hun nieuwe adres of gewijzigde situatie aan de Belastingdienst. Het gevolg: toeslagen worden op het verkeerde adres of op basis van de verkeerde situatie berekend, wat leidt tot terugvorderingen.
Geef wijzigingen altijd binnen 4 weken door.
Meer weten over de scheidingsprocedure? Lees ook: scheiding aanvragen, toeslagen na scheiding en administratie na scheiding.